Wielkie Arkana tarota: znaczenie wszystkich 22 kart, od Głupca do Świata

Talia Ridera-Waite'a-Smith liczy 78 kart: 56 Małych Arkanów podzielonych na cztery kolory i 22 Wielkie Arkana, ponumerowane od 0 do XXI. Małe Arkana opisują codzienność: rozmowy, pieniądze, kłótnie, drobne zwycięstwa. Wielkie Arkana działają piętro wyżej. To archetypy, siły, z którymi człowiek spotyka się kilka razy w życiu: miłość jako wybór, śmierć starego ja, kryzys, nadzieja, spełnienie.

Liczba 22 nie jest przypadkowa. Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku, z którego wyszli Arthur Edward Waite i Pamela Colman Smith, połączył każdy Atut z jedną z 22 liter alfabetu hebrajskiego i jedną ze ścieżek kabalistycznego Drzewa Życia. Trzy litery matki (Alef, Mem, Szin) dostały żywioły, siedem liter podwójnych planety, a dwanaście prostych znaki zodiaku. Z tego systemu pochodzą przypisania, z których praktycy korzystają do dziś.

W praktyce oznacza to jedno: kiedy w rozkładzie wypada Atut, sprawa waży więcej, niż się wydaje. Wielkie Arkana to 22 z 78 kart, niecałe 30 procent talii. W rozkładzie trzech kart jeden Atut jest zwyczajnym widokiem, ale trzy naraz to sygnał, że pytanie dotyka czegoś zasadniczego.

Atutów najlepiej uczyć się powoli, jednym na dzień, w kolejności od Głupca do Świata. Wyciągnij kartę rano, zapisz trzy symbole, które rzucają się w oczy, i wieczorem sprawdź, gdzie ta energia pojawiła się w ciągu dnia. Po 22 dniach cała droga zaczyna układać się w jedną opowieść, a znaczenia przestają być listą do zapamiętania.

Głupiec nosi numer 0, a zero w numerologii nie jest liczbą, tylko czystym potencjałem. Dlatego tradycja nie stawia go na początku szeregu, lecz obok niego: to wędrowiec, który przechodzi przez wszystkie pozostałe karty i na końcu, jako tańcząca postać ze Świata, wraca do punktu wyjścia, tyle że z pełną świadomością.

Pamela Colman Smith zostawiła w talii dziesiątki nitek, które to spinają. Biała róża z dłoni Głupca wraca na sztandarze Śmierci. Lemniskata znad głowy Maga unosi się nad kobietą z Mocy, a na karcie Świata powraca w skrzyżowanych wstęgach wieńca. Cztery skrzydlate istoty z rogów Koła Fortuny czytają księgi, a na Świecie już tylko patrzą, bo nauka się skończyła.

Pozostałe 21 kart dzieli się na trzy siódemki, czyli septenariusze. Rachel Pollack w „Seventy-Eight Degrees of Wisdom” rozkładała je w trzech rzędach po siedem i czytała jak trzy akty jednego dramatu: świat zewnętrzny, świat wewnętrzny i świat ducha. To wciąż najlepsze narzędzie do nauki Atutów, bo pokazuje nie tylko, co karta znaczy, ale też na jakim etapie drogi stoi osoba, która ją wyciąga.

Mag, Kapłanka, Cesarzowa, Cesarz, Kapłan, Kochankowie i Rydwan to postacie, które spotykamy, dorastając. Mag i Kapłanka to dwie połowy świadomości: aktywna wola i chłonne, milczące wnętrze, jak dwie kolumny świątyni. Cesarzowa i Cesarz to archetyp matki i ojca, natura i prawo. Kapłan to szkoła, religia i kultura, wszystko, co dostajemy od wspólnoty. Kochankowie przynoszą pierwszy naprawdę własny wybór, a Rydwan pokazuje ego, które wygrywa: młodego bohatera w zbroi, sukces w oczach świata.

Kiedy w odczycie dominują karty z tej siódemki, sprawa toczy się na zewnątrz: w relacjach, w pracy, w rodzinie, w zderzeniu z autorytetem. Pod spodem zwykle kryje się pytanie, kim jestem wobec innych i czego chcę dla siebie.

Rydwan wygrywa na zewnątrz, ale Moc zaczyna pracę w środku. Lew, którego kobieta łagodnie oswaja, to własne instynkty, a nie wróg. Pustelnik odchodzi od tłumu, żeby usłyszeć siebie. Koło Fortuny stoi dokładnie pośrodku całego szeregu i przypomina, że los się obraca niezależnie od planów. Sprawiedliwość każe uczciwie spojrzeć na skutki własnych decyzji. Potem przychodzi Wisielec, który odwraca perspektywę, Śmierć, która kończy dawne ja, i Umiarkowanie, które z tego, co zostało, stapia nową całość.

Karty z drugiej siódemki wskazują, że pytanie jest w gruncie rzeczy pytaniem o przemianę wewnętrzną. Nawet jeśli dotyczy rozstania czy zmiany pracy, sedno leży w tym, co musi się zmienić w samej osobie pytającej.

Ostatni akt zaczyna się w ciemności. Diabeł to cień i przywiązania, których nie widać, dopóki ktoś ich nie nazwie. Wieża rozbija wszystko, co zbudowano na fałszu. Po katastrofie przychodzą trzy niebiańskie światła w kolejności: Gwiazda (nadzieja), Księżyc (zejście w podświadomość, sny i lęki) i Słońce (pełna jasność). Sąd Ostateczny to przebudzenie i wezwanie, Świat to integracja. Tancerka w wieńcu trzyma dwie różdżki, bo połączyła to, co Mag trzymał jeszcze osobno, jedną ręką w górze, drugą w dole.

Kiedy rozkład jest pełen kart z tej siódemki, osoba pytająca zwykle przechodzi coś o wymiarze duchowym, nawet jeśli nazywa to zupełnie zwyczajnie: kryzysem, wypaleniem, nowym otwarciem.

Złoty Brzask nadał każdemu Atutowi żywioł, planetę albo znak zodiaku, a Waite przyjął ten system w swojej talii. Znajomość przypisań to jeden z najszybszych sposobów na głębszy odczyt: Cesarz jako Baran mówi o impulsie i przywództwie, Śmierć jako Skorpion o sprawach ostatecznych i odrodzeniu, Diabeł jako Koziorożec o materii, ambicji i strukturach, które krępują.

Żywioły (litery matki): Głupiec to Powietrze, Wisielec Woda, Sąd Ostateczny Ogień. Świat bywa łączony dodatkowo z Ziemią.

Planety (litery podwójne): Mag to Merkury, Kapłanka Księżyc, Cesarzowa Wenus, Koło Fortuny Jowisz, Wieża Mars, Słońce oczywiście Słońce, a Świat Saturn.

Znaki zodiaku (litery proste): Cesarz Baran, Kapłan Byk, Kochankowie Bliźnięta, Rydwan Rak, Moc Lew, Pustelnik Panna, Sprawiedliwość Waga, Śmierć Skorpion, Umiarkowanie Strzelec, Diabeł Koziorożec, Gwiazda Wodnik, Księżyc Ryby.

Z tego samego systemu wynika zamiana, która myli osoby znające talię marsylską. Tam Sprawiedliwość nosi numer VIII, a Moc XI. Złoty Brzask zamienił je miejscami, żeby kolejność Atutów zgadzała się z kolejnością znaków: Lew (Moc) idzie przed Wagą (Sprawiedliwością). Waite zachował tę zmianę, więc w talii RWS Moc to VIII, a Sprawiedliwość XI. Obie numeracje są poprawne, trzeba tylko wiedzieć, na jakiej talii się czyta.

Przypisania przydają się też przy pytaniach o czas. Jeśli w pozycji przyszłości wypada Rydwan, część praktyków czyta go jako okres Słońca w Raku, czyli przełom czerwca i lipca. Numer Atutu łączy się z kolei z numerologią: suma cyfr daty urodzenia sprowadzona do liczby nie większej niż 22 wskazuje tak zwaną kartę urodzeniową, blisko spokrewnioną z liczbą drogi życia.

Jeden Atut działa jak nagłówek: ustawia temat, a Małe Arkana dopowiadają szczegóły. Kiedy Atutów jest więcej, trzeba czytać je jak opowieść, nie jak listę. Oto zasady, które sprawdzają się przy stole:

W pytaniach o uczucia i pieniądze pewne Atuty wracają częściej niż inne. Warto znać ich odcienie, bo w tych tematach najłatwiej o nadinterpretację.

Pytanie: „Czy ta relacja ma przyszłość?”. Rozkład przeszłość, teraźniejszość, przyszłość: Kochankowie, Wisielec, Gwiazda. Taki układ czyta się tak: u podstaw jest prawdziwa więź i wspólne wartości, ale teraz relacja wisi w zawieszeniu, a jedna ze stron oddaje więcej, niż dostaje. Gwiazda w pozycji przyszłości nie obiecuje szybkiego szczęśliwego zakończenia, tylko odnowę: po okresie czekania przyjdzie szczerość i lżejsze powietrze.

Zauważ, że wszystkie trzy karty pochodzą z różnych siódemek i idą w kolejności rosnącej (VI, XII, XVII). To proces, który dojrzewa, a nie stoi w miejscu. Gdyby Wisielec wypadł odwrócony, akcent przesunąłby się na odmowę puszczenia kontroli, a sposób czytania takich kart opisuje przewodnik po kartach odwróconych.

Drugi przykład, zawodowy: „Czy przyjąć ofertę nowej pracy?”. Na stole Cesarz, Koło Fortuny i Dziewiątka Denarów. Cesarz w pozycji sytuacji pokazuje obecne miejsce: stabilne, uporządkowane, ale z przełożonym, który trzyma wszystko w garści. Koło Fortuny to sama oferta, szansa, która przyszła w odpowiednim momencie i nie będzie czekać wiecznie. Dziewiątka Denarów, z sokołem w kapturze na dłoni kobiety w ogrodzie, zapowiada niezależność i owoce własnej pracy. Jeden Atut ustawia temat zmiany, a Mała Arkana mówi, dokąd ona prowadzi.

Śmierć (XIII) w żadnej poważnej szkole tarota nie zapowiada fizycznej śmierci. Przyjrzyj się karcie: przed jeźdźcem upada król, czyli władza i dawne ja, dziecko patrzy bez lęku, a na horyzoncie między dwiema wieżami wschodzi słońce. Ta karta kończy etap, żeby zrobić miejsce na następny. W pytaniu o związek może oznaczać rozstanie, ale równie często koniec pewnej formy relacji, na przykład etapu randkowania i początek wspólnego życia. Najciężej wypada wtedy, gdy ktoś kurczowo trzyma się czegoś, co już się skończyło.

Wieża (XVI) jest jedyną kartą, która naprawdę przychodzi nagle. Piorun strąca koronę, czyli fałszywe przekonanie, na którym opierała się cała budowla. Sama wieża stoi na skale i jest solidna, tylko postawiona w złym miejscu. W praktyce oznacza wstrząs: prawdę, która wychodzi na jaw, nagłą zmianę planów, kłótnię oczyszczającą powietrze. Zawsze szukaj karty, która po niej następuje. Wieża, po której wypada Gwiazda, Szóstka Mieczy albo As Buław, to zniszczenie, z którego coś wyrasta.

Diabeł (XV) jest lustrem Kochanków: ta sama para, podobne pozy, tylko zamiast anioła nad nimi siedzi rogata postać. Łańcuchy na ich szyjach są na tyle luźne, że mogliby je zdjąć. Tu leży klucz do karty: przywiązanie trzyma, bo się na nie zgadzamy. Nałóg, obsesja, toksyczna zależność, praca, która płaci za dobrze, żeby odejść. Diabeł ma też jasną stronę: seksualność, ambicję, zmysłową radość życia, prawo do przyjemności. W pozycji rady mówi czasem po prostu: przyznaj się przed sobą, czego naprawdę chcesz.

Wszystkie trzy karty wymagają kontekstu. Na pytania zamknięte odpowiadają zwykle przecząco albo „nie w tej formie”, co szerzej opisuje przewodnik tarot tak czy nie. W pozycji przeszłości bywają dobrą wiadomością: najgorsze już się wydarzyło.